Türk Edebiyatının Kelebeği; Sevgi Soysal

Türk edebiyatının kelebeği, Sevgi Soysal. Kısacık ömre onca hayali, onca yolculuğu sığdıran cesur kadın yazarımız. Sıra dışı görünen, aslında hepimizden farksız karakterler ve özgürlüğü çağıran sözcükleriyle yaşadığı dönemin korkusuz yazarı. Aramızdan erken ayrılmasa yalnız edebiyata değil topluma etkisinin bir hayli fazla olacağı kanısında bulununlar kuşkusuz çok haklı.

Sevgi Soysal

Sevgi Soysal, öykü ve romanlarında naif ama kendine özgü acı bir mizah barındırıyor. Edebiyatın konusu olabilecek her şeyi onun cümlelerinde görmek hiç de zor değil. Yaşadığı dönemin tüm sancılarına değinmekten kaçınmayan Sevgi Soysal, bahsedilmesi en zor konuların bile üstesinden anlaşılır ve sade bir dille gelmeyi başarmış. Bu konuların en başında gelen ise kadın olmanın sorunlarını daha o zaman herkesten önce fark edip öncü bir duruş sergileyerek incelemesi, yazması, daha sonra da yıllar boyu yazılmasına vesile hatta ön ayak olmasıdır diyebiliriz. 1968’de yazdığı Tante Rosa, sadece yazarın değil edebiyatımızın en özel öykü örneklerinden biridir ki bu özelliğini öykü kahramanı Rosa’dan ve onun karakterinden alır. Yürümek ise bana göre yazarın en önde duran eseri ve Türk edebiyatının da yeri en sağlam romanlarından biri. 12 Mart döneminde müstehcenlik gerekçesiyle toplatılan Yürümek, 1970 TRT Roman Barış Ödülünü kazanır. Sevgi Soysal ülkenin sarsıntıyla atlatmaya çalıştığı bu yıllarda özgürlüğünden de bir süre mahrum kalır ama yazmaktan yine geri durmaz. Cezaevinde yazdığı Yenişehir’de Bir Öğle Vakti romanıyla da 1974’te Orhan Kemal Roman Armağanı’nın sahibi olur.

22 Kasım 1976’da henüz 40 yaşında kaybettiğimiz Sevgi Soysal için Murat Belge, “Çok yaşamayacağını bilmiş ki, kırk yıllık kısacık bir ömre çok şey sığdırdı. Çünkü her an fışkıran bir zekâsı ve hiç durmayan bir yaratıcılığı vardı.” Diyor ve yakın arkadaşı için sözünü şöyle tamamlıyor: “Benim Sevgi için söyleyeceğim her söz kişisel acımı ister istemez yansıtacak ve biraz kasvetli olacak. Ama Sevgi Soysal’a da kasvet hiç yakışmaz.”

Ben Sevgi Soysal’ı neden sevebildim?

Yenisehir'de Bir Ogle Vakti

18 yaşımda üniversite için Ankara’ya taşındım. 25 yaşımda Ankara’dan ayrılmaya karar verdim. Bu iki cümle arasına sığan yedi yılda Ankara benim evim, her şeyim oldu. Sıkı bir bağ kurduğum Ankara’yı bu denli seven ve çok iyi bilen biri olarak söyleyebiliyorum ki Sevgi Soysal bu şehri anlatan en iyi yazarlardan birisidir. Ama benim için hikâyenin ironik tarafı şudur ki, Ankara’da bulunduğum bu uzun sayılabilecek süreçte hiç onun sözcükleri ile buluşmadık. Ayrılmadan önce çok sevdiğimiz bir sokakta açılan yeni bir barda bir veda partisi yapmak istedim. İki Ankaralı arkadaşım bana o gece Yenişehir’de Bir Öğle Vakti’ni getirmiş, hediye ettiler. O kitap da benimle yeni bir şehre geldi. Sevgi Soysal’ı İstanbul’da okudum. Ankara’yı hatırladım, Ankara’yı özledim. Bir yazarın bir insana sevdiği şehri hatırlatıp özletmesi ne demektir? İşte başta sorduğum sorunun cevabı belki bu soruda saklı. Bu, özel bir neden gibi gelebilir. Ancak edebiyatta, hatta sanatın tüm dallarında bize özel sandığımız bir duyguyu ne kadar fazla insanla paylaşmıyor muyuz? Bir şehri sevmek bir yazarı bana sevdirmiş olabilir, bir yazarı sevmek size bir şehri sevdirebilir. Aslında ikisi de aynı şey değil mi? Galiba öyle…

Tante Rosa“Her şey özlenebilir. Her şey tutku konusu olabilir. Her şey aynı ölçüde kutsal ve aynı ölçüde aşağılık olabilir. Tutkular çevreye göre değişen şeylerdir. Evli kadınlar toplantısında, en temiz pak aile kadını olmaya özenen aynı kadın, orospuların yanında en orospu olmayı niçin istemesin? Önemli olan istektir, hiçbir istek diğerinden soylu değildir.” (Tante Rosa, 1968.)

Doğan Toryan, İpekli Mendil Yazanı

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s